Chinees porselein is één van de meest gefalsificeerde categorieën in de antiekwereld. Niet omdat het makkelijk te namaken is, maar omdat de vraag enorm is en de kennis bij kopers vaak beperkt. Zelfs ervaren verzamelaars maken fouten. Dit zijn de meest voorkomende — en kostbaarste.
Fout 1: Vertrouwen op het merkteken alleen
Het merk op de bodem van een stuk Chinees porselein is geen bewijs van authenticiteit. Het is een aanwijzing — meer niet. Chinese porseleinstudio's hebben al eeuwen de gewoonte merktekens van vroegere, gerespecteerde periodes te gebruiken als eerbetoon.
Een Yongzheng-merk op een stuk betekent niet dat het uit de Yongzheng-periode (1722–1735) stamt. Het kan 19e-eeuws, 20e-eeuws of hedendaags zijn. Het merk is het begin van het onderzoek, niet het einde.
Fout 2: Afgaan op de kleur van het blauw
Kobaltblauw is de meest gekopieerde eigenschap van oud Chinees porselein. De kleur, diepte en 'heaping and piling' van oud kobalt zijn wel degelijk onderscheidend — maar alleen voor iemand die honderden echte stukken heeft gezien en vastgehouden.
Op een foto is het onderscheid bijna onmogelijk. In het echt, met ervaring, is het betrouwbaarder — maar nog steeds niet doorslaggevend als enig argument.
Fout 3: Te veel betalen zonder documentatie
Famille verte en famille rose zijn zwaar nagemaakt, zowel in de 19e als in de 20e en 21e eeuw. Prachtige famille rose-schalen worden in Jingdezhen geproduceerd met een kwaliteit die zelfs geoefende ogen misleidt.
Zonder provenance — een aantoonbare eigendomsgeschiedenis — is elk stuk in deze categorieën boven €500 een risicokoop zonder expert.
Fout 4: Restauratie niet detecteren
Goed gerestaureerde stukken zijn in normale verlichting soms onzichtbaar hersteld. Onder ultraviolet licht lichten restauraties op — modern epoxy fluoresceert anders dan oud glazuur.
Een UV-lamp kost €15 tot €30 en is de beste investering voor elke koper van porselein. Gebruik het altijd bij stukken boven €200.
Fout 5: Exportporselein verwarren met keizerlijk porselein
De meeste Chinees porselein die in Europa circuleert is exportporselein — gemaakt voor de Europese markt, niet voor de Chinese keizer of elite. Het is interessant en soms waardevol, maar het is een andere categorie.
Keizerlijk porselein met bewezen hofprovenance is zeldzaam, duur en circuleert nauwelijks buiten grote veilinghuizen. Als iemand je 'keizerlijk porselein' aanbiedt op een rommelmarkt of voor een bescheiden prijs, dan is het dat niet.
Fout 6: Veilingresultaten verkeerd interpreteren
Eén uitzonderlijk veilingresultaat maakt geen marktprijs. Kijk naar meerdere vergelijkbare stukken over meerdere jaren. En herinner je: veilingresultaten zijn hamerprijzen inclusief koperspremie — de netto-opbrengst voor de verkoper ligt lager.